AĞRI VE ORTOPEDİ · Sağlık rehberi
Ayak ve Ayak Bileği Ağrıları: Nedenler ve Tedavi
Ayak ve ayak bileği ağrısında burkulma, tendon ve basış sorunları; yük verme, denge ve güvenli aktiviteye dönüş rehberi.
Güncelleme: · Genel bilgilendirme
Kimlerde görülür?
Ayak ağrıları, özellikle kadınlarda görülen sık karşılaşılan kas-iskelet sistemi problemlerindendir. Başlıca nedenler aşırı kullanım, uygunsuz ayakkabı ve tekrarlayan küçük yaralanmalardır. Tüm yaş gruplarında görülebilse de orta yaş ve ileri yaş kadınlarda daha sık karşılaşılır; sporcular, dansçılar, topuklu veya dar ayakkabı giyenler ile diyabet, enflamatuar artrit veya düztaban gibi doğuştan ayak deformitesi olan kişilerde risk daha yüksektir.
Nedenleri ve tanı
Ayak bileği burkulmaları, topuk dikeni, plantar fasiit, tendinit, bursit, artrit, sinir sıkışmaları, ayak kemeri sorunları, kırıklar ve parmak deformiteleri başlıca nedenlerdir. Plantar fasiit, orta ve ileri yaşta topuk ağrısının en önemli nedenidir. Kırık şüphesinde direkt grafi, yumuşak doku yaralanmalarında MRG, artrit değerlendirmesinde kan tetkikleri, enflamasyon değerlendirmesinde ultrason kullanılabilir.
Tedavi ve korunma
Ortez, uygun ayakkabı, kompresyon çorabı, ilaç, fizik tedavi ve enjeksiyon konservatif tedavinin temelini oluşturur; enflamatuar nedenlerde anti-enflamatuar ilaçlar kullanılabilir. Akut travmada soğuk, dejeneratif durumlarda sıcak uygulama faydalı olabilir; proloterapi, PRP ve steroid enjeksiyonu gibi minimal invaziv seçenekler de değerlendirilebilir. Ayak tabanını destekleyen uygun ayakkabı seçmek, parmak ucu ile ayakkabı ucu arasında yaklaşık 1 cm boşluk bırakmak, nefes alan malzemeleri tercih etmek, ayakkabı ve çorapları düzenli değiştirmek, kiloyu kontrol altında tutmak, düzenli egzersiz yapmak ve hekim önerisiyle tabanlık kullanmak önerilir.
Ağrının zamanı ve yeri
Sabah ilk adımlarda, uzun yürüyüşten sonra veya burkulmayı takiben başlayan ağrılar farklı nedenleri düşündürebilir. Şişlik, morarma, ayakkabı uyumu ve ayağa yük verebilme değerlendirilir. Diyabet veya duyu kaybı varsa cilt yaraları ayrıca önem taşır.
Burkulma sonrası denge neden çalışılır?
Ağrı azalsa bile ayak bileğinin kontrolü ve güven hissi tam dönmemiş olabilir. Rehabilitasyonda hareket açıklığı, kuvvet ve denge birlikte ele alınır. Koşu ve yön değiştirmeye dönüş, yalnızca geçen gün sayısına göre değil, işlevsel değerlendirmeye göre planlanır.
Merak ettikleriniz
Hasta bilgilendirme
Her topuk ağrısı topuk dikeni midir?
Hayır. Topuk ağrısının birden fazla nedeni vardır; röntgende görülen bir çıkıntı her zaman ağrının kaynağı değildir.
Burkulmadan sonra üzerine basabiliyorsam kırık yok mu?
Basabilmek kırığı tamamen dışlamaz. Belirgin kemik hassasiyeti, şekil bozukluğu veya süren şikâyette değerlendirme gerekir.
